22 grudnia 2012

SZCZYGIEŁ

(CARDUELIS CARDUELIS)

Szczygiel






























Ptak mniejszy od wróbla, bardzo efektownie upierzony, o charakterystycznym rysunku na głowie i skrzydłach.
Zasiedla cały obszar Polski, w górach dochodzi do wys. 1000 m.n.p.m. Na nizinach skupia się głównie w okolicach ludzkich osiedli, dość liczny, w przeszłości rzadszy z uwagi na większy udział lasów.
Występuje na brzegach lasów, w ogrodach i parkach, wymaga otwartych przestrzeni porośniętych chwastami.
Samiec śpiewa świergotliwie na wzniesionych stanowiskach dość przyjemną dla ludzkiego ucha melodię - miękkie, kilkakrotnie powtarzane wabiące tony, które przeplatają trele i świergot. Jednocześnie zwykle wykonuje żwawe ruchy całym ciałem. W powietrzu ptaki przywołują się charakterystycznym wabieniem "didlit szczyglik szczygelit" lub "cit wit", którego nie można pomylić z żadnym innym gatunkiem.

Szczygiel



































Przód głowy, dookoła dzioba czerwony dalej w kierunku tułowia biała obwódka i czarny kołnierz, wierzch ciała rudobrązowy, skrzydła czarno-biało kreskowane z długą żółtą kreską, spód ciała jasny z bezowym odcieniem, pierś rudobrązowa, ogon czarno-biały. Różnica między płciami w ubarwieniu jest trudna do zauważenia w terenie. U samca czerwona maska nad okiem dotyka i czasami przekracza oko, pod skrzydłem czarne ubarwienie. U samicy maska kończy się w połowie głowy i jest koloru ciemnopomarańczowego, głowa jest bardziej okrągła niż u samca, a pod skrzydłem kolor jest brunatny do szaro-zielonego. Pewne określenie płci zapewnia jednak dopiero obserwacja ptaka trzymanego w ręku.
Szczygieł najłatwiejszy jest do zobaczenia jesienią i zimą, kiedy stada ptaków żerują na zachwaszczonych polach i nieużytkach.

Pożywienie szczygła stanowią nasiona chwastów, zwłaszcza ostów, latem również owady (szczególnie mszyce, drobne chrząszcze, gąsienice i dwuskrzydłe) i nasiona drzew. Zaobserwowano, że zjada nasiona przynajmniej 152 gatunków roślin, a wiosną również pąki drzew.

Szczygły przedstawia się najczęściej na oście lub łopianie, ponieważ ich ulubionym i podstawowym pokarmem są ich dojrzałe nasiona. Sama nazwa łacińska wywodzi się od carduus, co oznacza oset.

Szczygieł swoje gniazdo zakłada wysoko w koronie drzewa, wije je misternie z źdźbeł, włosia i mchu.
Gniazdo ma kształt grubościennej czarki. Ptaki dobrze je ukrywają. 

Od kwietnia do lipca składa 4-6 niebieskawych, brązowo nakrapianych jaj, wysiaduje je 11-14 dni, młode opuszczają gniazdo po 13-16 dniach.

Wymiary: Długość ciała 12,5 cm, rozpiętość skrzydeł 25,5 cm, skrzydło złożone 7,8-8,4 cm, ogon 5 cm, waga 13-19 g. 

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. 

Ze względu jednak na liczność krajowych populacji nie wykonuje się wobec tego ptaka specjalnych zabiegów ochronnych. 
































Źródła: "Ptaki Polski" Jan Sokołowski; Warszawa 1988.
             "Atlas Ptaków" Marcin Karetta; Bielsko-Biała 2010. 

6 komentarzy:

  1. piekne fotografie szczygłów w fajnym miejscu.podoba mi się:)

    OdpowiedzUsuń
  2. szczygła w naturze jeszcze chyba nie widziałem, ale skoro taki pospolity, to powinienem się lepiej rozglądać ;-). Inna sprawa, że tak jak piszesz, nie przez cały rok może być widoczny.

    OdpowiedzUsuń
  3. Szczygła nie miałam też okazji na żywo zobaczyć, duże miasta najwyraźniej omija z daleka ;)

    Jestem naprawdę pod dużym wrażeniem rozwoju bloga. Zasługuje na znalezienie się wśród moich ulubionych http://swiatmakro.pl/ciekawe-linki/ (mam nadzieję, że nie masz nic przeciwko)

    Pozdrawiam i czekam na kolejne wpisy :-)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję bardzo za mile słowa!

      A co do Szczygła to zdjęcia zrobiłem w Łodzi, niedaleko sporego blokowiska w parku, w którym jest jeziorko ze spuszczona na zimę wodą :)

      Usuń