3 marca 2013

SOSNÓWKA, SIKORA SOSNÓWKA

(PERIPARUS ATER)

Sosnówką przybliżam się do opublikowania wszystkich Polskich Sikor! Zostały jeszcze tylko 2! A Bogatkę, Modraszkę i Czubatkę można pooglądać w wolnej chwili :)
Sosnówki spotkałem w Szczawnicy w tym samym miejscu co Kowalika.

Sosnówka jest małych rozmiarów Sikorą o dużej głowie. Czarne gardło łączy się z czarna czapeczką, która w tylnej części ma białą plamę zlewającą się z karkiem. Czernie te mocno kontrastują z białym policzkiem. Wierzch ciała szarawy, na skrzydłach dwa białe, cienkie paski utworzone przez końcówki pokryw skrzydłowych, spód ciała o różowawo- beżowawym odcieniu. Brak czarnego krawata jak u Bogatki. Upierzenie jest ciemne, szaroczarne,przystosowuje ono sosnówkę do ponurych ciemności panujących w górskich świerczynach. Dlatego też brakuje u niej jaskrawych barw, które widać u innych sikor. Obie płci ubarwione jednakowo.































Sosnówka najchętniej zamieszkuje starsze lasy iglaste, głównie świerkowe i jodłowe, akceptuje również domieszkę drzew liściastych, w małej ilości zamieszkuje (paradoksalnie) lasy sosnowe.

Zamieszkuje prawie całą Europę, północne i centralne obszary leśnej strefy Azji i północno-zachodnią Afrykę. Bardziej na południe występują izolowane tereny lęgowe w borach iglastych położonych w wysokich górach - są to prawdopodobnie pozostałości po ostatnim okresie lodowcowym. Obecnie tamtejsze populację zwiększają osobniki wędrujące tu z północy. Gnieżdżące się tam sikory sosnówki mogą czasami migrować masowo na zimę w kierunku południowym. Częściowo osiadły, w zimie zwłaszcza ptaki z północnych populacji podejmują niedalekie wędrówki i koczują (przyloty od marca do maja i odloty od września do października). Migrują na Półwysep Pirenejski i nad basem Morza Śródziemnego.

Występuje w całym kraju, lecz bardzo zróżnicowanie. W górach sięga wysokości 1500 m.n.p.m. i jest tam ptakiem licznym. Podobna sytuacja ma miejsce z naturalnym stanowiskiem świerka, w Puszczy Bialowieskiej i Augustowskiej.

 Bardzo ruchliwa. Nie kryje się przed człowiekiem. To ptak towarzyski, bo poza okresem lęgowym tworzy stada, których liczebność dochodzi do kilkudziesięciu osobników, a w czasie migracji nawet kilku tysięcy. Zimą w Polsce można ja spotkać stadach mieszanych, które tworzy z innymi sikorami, pełzaczami, kowalikami, mysikrólikami i dzięciołami. Ptaki razem szukają pokarmu i ostrzegają się nawzajem przed drapieżnikami. Głównym naturalnym wrogiem sosnówek są sóweczki - kiedy je zauważą od razu alarmują o ich obecności.

Pożywienie Sosnówki stanowią owady i ich jajeczka zbierane z drzew iglastych oprócz tego pająki i inne bezkręgowe. W okresie zimowym zjada nasiona świerka, a także sosen, limb, buka i jodeł. W "latach nasiennych" - okresach urodzaju nasion świerka - robi zapasy pożywienia, ukrywając je w spękaniach kory i pomiędzy igliwiem.

 Gniazdo buduje w dziupli lub w budce lęgowej, wykorzystuje też stare gniazda innych sikor. Gniazdo położone jest nisko (do 2 m nad ziemią), czasem w spróchniałym pieńku. Wyjątkowo także norka w ziemi, zwłaszcza tam gdzie jest duża konkurencja o miejsca lęgowe i sosnówka przegrywa z większymi gatunkami. Gniazdo grubo wyściełane jest mchem, gęsto splecioną sierścią i wełną, a zbudowane z traw. Zwykle nie ma tam piór.
W lasach iglastych sosnówki rzadko mogą znaleźć odpowiednie dziuple po dzięciołach dlatego też zakładają gniazda w różnych nadających się do tego miejscach - rozłupanych drzewach, korzeniach, a nawet w norach myszy na ziemi. Aby zasiedliły budkę lęgową ta musi mieć wlot o średnicy 27–28 mm (w przypadku bogatki jest szerszy, bo ok. 32–34 mm).

Od kwietnia do czerwca sosnówka składa 7 - 10 białych, nakrapianych rdzawo, pomarańczowo jaj, które wysiaduje 14 - 15 dni. Młode opuszczają gniazdo po 16 - 17 dniach i następnie koczują wraz z rodzicami w koronach drzew. Po wykluciu potomstwem zajmują się oboje rodzice. Samiec zbiera dla piskląt małe gąsienice motyli.

 Sosnówka, która chce zostać baletnicą.


Wymiary: długość ciała 11 cm, rozpiętość skrzydeł 18 cm, ogon 4,8 cm, waga 8 g.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową.

Źródła: "Ptaki Polski" Jan Sokołowski; Warszawa 1988.
             "Atlas Ptaków" Marcin Karetta; Bielsko-Biała 2010.

5 komentarzy: