16 kwietnia 2013

ROPUCHA SZARA

(BUFO BUFO)






























Ropucha Szara rozpoczyna życie aktywne w marcu, w końcu tego miesiąca lub na początku kwietnia zaczynają się gody.

Ropucha Szara jest jednym z największych naszych płazów. Długość starych osobników dochodzi do 20 cm. Kształt ciała ropuchy zazwyczaj jest bochenkowaty, szeroki i masywny. Pysk jest bardzo szeroki, skóra grzbietu bardzo chropowata i pokryta licznymi brodawkami.

Bardzo duże i wyraźnie odcinające się od reszty ciała są skupiska gruczołów jadowych zwane parotydami lub gruczołami zausznymi. Błony pławne są dość dobrze rozwinięte.

Zasadniczym kolorem grzbietu jest brąz w różnych odcieniach i czasem zielonkawy lub szarawy, brzuszna strona ciała jest bledsza - brudnoszara lub płowa, często pokrywa go ciemny marmurkowy wzór.

Samce są od samic mniejsze i mniej masywne.






























Ropucha szara występuje prawie w całej Europie z wyjątkiem Irlandii, północnej Skandynawii, Krymu i wysp Morza Śródziemnego, występuje zarówno na nizinach jak i w wysokich górach.

W Polsce jest bardzo pospolita w całym kraju, w górach sięga 1600 m.n.p.m.

Ropucha jest płazem typowo lądowym wchodzącym do wody jedynie w czasie rozrodu, żyje ona w lasach, zaroślach, często w parkach czy ogrodach, blisko siedzib ludzkich.
W dzień przebywa w ukryciu - pod kamieniami, w norach gryzoni, pod liśćmi, a nawet w piwnicach czy szczelinach w murze.
Na żer wyrusza o zmroku, ruchy ropuchy szarej są ociężałe, powolne, rzadko wykonuje ona dalekie skoki, częściej powoli kroczy.

Pożywienie niezwykle żarłocznej ropuchy szarej stanowią: bezkręgowe- owady pajęczaki, wije, ślimaki, stonogi itp, oraz kręgowce- młode płazy, gady, pisklęta, młode gryzonie. W ogrodach zjada ślimaki gąsienice co sprawia iż jest płazem pożytecznym.






























W porze godowej w stronę wody podążają najpierw samce, które oczekują przy brzegu na samice nawołując je cichym, gdaczącym głosem godowym o wysokiej tonacji. Ponieważ w populacji liczniejsze są samce, muszą często stoczyć walkę o partnerkę.

Samice składają skrzek w długich (2-6m) podwójnych sznurach, które owijają o rośliny wodne. Liczba złożonych jaj wynosi od 2 - 10 tys. Natychmiast po godach ropuchy opuszczają wodę.

Kijanki wylęgają się po 1-2 tygodniach, są to najmniejsze kijanki naszych płazów bezogoniastych, okres przeobrażania trwa ok 6 tyg, po czym następuje masowe opuszczanie wody przez małe ropuszki.

Ropuchy zimują na lądzie, w rozmaitych kryjówkach - często pod ziemią.

Ropucha szara ma najlepiej rozwinięte spośród wszystkich naszych płazów gruczoły jadowe, ich jad jest trujący i toksyczny, wstrzeliwany w kierunku ofiary w razie zagrożenia, niebezpieczny jest dla oczy czy w razie połknięcia.































Ropucha przez setki lat cieszyła się wyjątkowo złą sławą, będąc obiektem wielu głupich zabobonów, przypisywano jej moc rzucania złych uroków na zwierzęta gospodarskie, buła atrybutem czarownic.
Tępiło się ją myśląc, że zjada owoce z sadów.

Ropucha nie posiada licznych naturalnych wrogów- ze względu na wydzielany jad.

Płaz ten objęty jest w Polsce całkowita ochroną gatunkową!

Źródła: "Atlas Płazy i Gady Polski" Marian Mlynarski: Warszawa 1987.
             "Encyklopedia Przyrody: Gady i Płazy" Paweł Zalewski: Warszawa 2011.

4 komentarze: