29 maja 2013

MŁODE KWICZOŁY

























W Łódzkich parkach KWICZOŁÓW jest sporo, wczoraj udało mi się spotkać i sfotografować pierwsze młode kwiczoły, które opuściły gniazdo.


























Udało mi się zaobserwować 5 kwiczołków - 3 z nich siedzą na jednym klonie, na którym zapewne jest ich gniazdo rodzinne, dwa natomiast zleciały już na ziemię i kryją się w wysokiej trawie czasem niezgrabnie podlatujac kilka metrów dalej.

Rodzice cały czas pilnują młodych przynosząc im jedzenie i nawołując cały czas, młode odpowiadają podobnym do rodziców kwiczeniem jednak bardziej od nich piskliwym.

























Trzeba powiedzieć, że małe kwiczołki mają niezwykle awangardowe fryzury i pocieszne krótkie ogonki.

Więcej o kwiczołach TUTAJ.

28 maja 2013

ZORZYNEK RZEŻUCHOWIEC

(ANTHOCHARIS CARDAMINES)

 Motyl dzienny z rodziny bielinkowatych o trudnej do wymówienia nie tylko dla obcokrająwców nazwie - Zorzynek Rzeżuchowiec.

Górna strona skrzydeł samca ma białe tło, na przednich skrzydłach końcówki zabarwione są intensywnie pomarańczowo a same brzegi ciemnoszare, na pomarańczowych plamach znajduje się czarna kropka. Skrzydła samicy nie posiadają pomarańczowych plam. Spody skrzydeł obydwu płci mają skomplikowany szaro - zielono - żółty wzór mający na celu kamuflowanie motyla wśród roślinności. Nieposiadająca charakterystycznych pomarańczowych plam samica często mylona jest z innymi bielinkami.

Zorzynek występuje praktycznie w całej Europie aż po Azję środkową, zasiedla wilgotne pola i łąki, obrzeża wilgotnych lasów i polany leśne, brzegi rzek i jezior, torfowiska a także wilgotne ogrody i parki.

Samica składa jaja pojedynczo na roślinach z rodziny kapustowatych takich jak:
takie jak rzeżucha łąkowa, czosnaczek pospolity, wieżyczka gładka czy stulisz lekarski, które później stanowią pokarm dla gąsienic. Ponieważ larwy żerują niemal wyłącznie na kwiatach i rozwijających młodych liściach i pędach rzadko wystarcza pokarmu, dla więcej niż jednej gąsienicy na jednej roślinie. Jeżeli na roślinie znajduje się więcej niż jedna larwa to silniejsza zjada słabszą, tak samo jest w wypadku gąsienic i napotkanych przez nie jaj. Samice rozpylają na roślinach feromon informujący inne samice, że tu jest już złożone jajo. 

Zorzynek rzeżuchowiec zimuje w stadium poczwarki, przyczepionej do łodygi głową do góry w sposób imitujący narośl w kształcie ciernia.


26 maja 2013

POZIOMKA POSPOLITA, POZIOMKA LEŚNA KWIATY POZIOMKI

(FRAGARIA VESCA)

 Poziomka jest byliną z rodziny różowatych, rośnie dziko, jest też uprawiana w ogrodach i na plantacjach. W stanie dzikim występuje w lasach liściastych i mieszanych, w świetlistych borach, na suchych zboczach, lubi nieco wilgotne gleby, żyzne i gliniaste. W górach występuje do piętra kosówki (w Tatrach do 1710 m n.p.m.). pospolita na całym obszarze kraju.



 Poziomka rozmnaża się na dwa sposoby: wegetatywnie za pomocą cienkich rozłogów, które mogą mieć długość do 40 cm, na końcach rozłogów wyrastają drobne listki i zalążki korzeni szukające dogodnego podłoża do zakorzenienia i utworzenia samodzielnej rośliny, oraz generatywnie.

Na łodygach wyrasta zwykle od 3 do 10 białych kwiatków na szypułkach tylko niewiele dłuższych od liści. Kwiaty promieniste o działkach kielicha odstających od "owocu", który (po dojrzeniu) odrywa się od nich.
Kwiaty po zapyleniu wytwarzają soczyste, czerwone owoce pozorne bardzo podobne, lecz mniejsze od owoców truskawki. Nasiona będące małymi brunatnymi orzeszkami rozsiewane są przez zwierzęta lub ludzi.

Łodygi poziomek są owłosione drobnymi poziomymi włoskami, u nasady łodygi znajdują się szczątki liści. Liście są trzylistkowe, środkowy listek na krótkim ogonku, boczne listki są bezogonkowe, o klinowatych, niesymetrycznych nasadach. Listki są luźno owłosione, na górnej stronie ciemnozielone, spodem sinawe lub szarawe.

 Poziomka znana była już Starożytnym Rzymianom i hodowana głównie dla walorów dekoracyjnych a także jako lek moczopędny.

Zarówno owoce jak i liście poziomki mają szerokie zastosowanie - owoce zawierające ok 8% cukrów, wartościowe kwasy organiczne, węglowodany oraz bardzo dużo witaminy C, a także witaminy A, B1, B2, B6, E, H, PP i sole mineralne: wapnia, fosforu, kobaltu, zwłaszcza zaś żelaza, są bardzo smaczne i aromatyczne, używa się ich do wyrobu dżemów, konfitur, soków, syropów, służą do aromatyzacji likierów, wyrobu nalewek.
Wysuszone liście poziomki dają zdrowy i przyjemny w smaku napój pijany jako ciepły bądź schłodzony napar.
Dojrzałe poziomki rozgniecione i nałożone na skórę z piegami powodują ich długotrwałe zanikanie.
Woda poziomkowa nadaje skórze świeżość i delikatność, liść poziomki usuwa liszaje i krosty.



Inne nazwy poziomki to: czerwona jagoda i koziomka.

Źródła: "Dziko rosnące rośliny użytkowe" Jakub Mowszowicz: Warszawa 1975.
" Zioła i ich stosowanie" Maria Dziak, Barbara Kuźnicka: Warszawa 1987.
" Wielki atlas roślin" F.A. Novak, Warszawa 1975.

24 maja 2013

KUKUŁKA PLAMISTA, STORCZYK PLAMISTY - roślina zależna od grzyba.

(DACTYLORHIZA MACULATA)






























Roślina trwała z rodziny storczykowatych, rosnąca na mokrych łąkach w całej Polsce niżowej.

Kukułka plamista kwitnie od maja do lipca, jest owadopylna. Kwiaty zwodnicze – imitują kwiaty roślin owadopylnych, nie oferują jednak owadom nektaru. Kwiaty zebrane są w kłos,  w kolorze różowym bądź fioletowym, czasami też w białym - w zależności od nasłonecznienia i podłoża. Kłos początkowo jest szerokostożkowaty, potem walcowaty. Ma długość 3-5 cm i składa się z 8-25 kwiatów. Boczne listki okwiatu są podniesione do góry, środkowa klapa warżki (dolnego płatka kwiatu) jest znacznie węższa od klap bocznych. Warżka ma długość 5-10 mm i posiada wyraźny ciemnoczerwony rysunek. Ostroga znacznie krótsza od zalążni. Zalążnia skręcona i czerwono nabiegła, prętosłup jasnoróżowy.


Owoc kukułki plamistej stanowi torebka pękająca, o bardzo licznych i bardzo małych nasionach. Nasiona nie zawierają żadnych substancji odżywczych i nie maja wykształconych zarodków, które  zazwyczaj znajdują się w nasionach. Kiełkowanie nasion storczyka i dalszy ich rozwój jest całkowicie uzależnione od współżyjących z rośliną grzybów, których strzępki są już w nasieniu. Grzyb rozrasta się wewnątrz tkanek storczyków i zaopatruje roślinę w substancje pokarmowe. Wszystkie storczyki są grzybożywne.

Łodyga jest pełna, wzniesiona, soczysta, gruba, o wysokości do 70 cm.
Liście wąskolancetowate, najszersze poniżej dolnej połowy. Na łodydze jest ich zwykle 3-5 i są stromo wzniesione do góry. Mają wyraźne czerwobrunatne plamki, co znalazło swój oddźwięk w nazwie tego gatunku. Najwyższy liść łodygowy ma długość 1,5-4,5 jest podobny do przysadki i nie sięga do podstawy kwiatostanu. Przysadki są lancetowate i zmniejszające się ku górze kwiatostanu.
Bulwa jest podwójna, pocięta głęboko na wąskie odcinki.
 
 
Kwiaty storczyków zapylane są przez pszczoły i trzmiele, owad siada na warżce usiłując dostać języczkiem do ostrogi, przy tej czynności owad opiera głowę o pylniki których woreczki pękają i pyłek wysypuje się na owada. Gdy owad z pyłkiem na głowie odwiedzi inny kwiat storczyka, trafi pyłkiem wprost na znamię i powoduje zapylenie.
 
Kukułka Plamista objęta jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową! 
 
Zagrożeniem dla tej pięknej rośliny jest osuszanie terenów podmokłych a także zanieczyszczanie wód, regulacja rzek wiążąca się z likwidacją lasów łęgowych i zarastanie torfowisk i łąk przez trzcinę lub roślinność krzewiastą.
 
 Źródła:  " Rośliny łąk"  Delfina Gayówna, Warszawa 1960.
               " Wielki atlas roślin"  F.A. Novak, Warszawa 1975.
               " Przewodnik do oznaczania roślinOlga Seidl, Józef Rostafiński, Warszawa 1973.
 

21 maja 2013

RAPORT Z BUDKI MODRASZEK, WYKLUŁY SIĘ!!






























Pisklaki Modraszek wreszcie opuściły jajeczka! Małe Modraszki wykluwały się już od 2 -3 dni jednak dopiero dziś zrobiło się naprawdę głośno!

Rodzice na przemian kursują po jedzenie a jedno z nich cały czas ogrzewa maleństwa.






























Pisklaki są na razie zupełnie łyse, różowiutkie i maja intensywnie żółte dzióbki, które co chwilę rozdziawiają prosząc o kolejną porcję pożywienia. Młode Modraszki są na razie ślepe.






























Ciekawe czy pod wysiadującym rodzicem jest jeszcze jakieś nie wyklute jajko czy może wszystkie już się przebiły na świat. Teraz 17 -18 dni ostrego karmienia i wyrzucania kupek i maluchy poznają otaczający je świat.

20 maja 2013

ŻABA WODNA

(RANA ESCULENTA)






























Żaba wodna jest jednym z najbardziej pospolitych i najlepiej znanych płazów w Polsce. Ciało jej ma kształt wydłużony, głowa nie jest oddzielona przewężeniem od tułowia, pysk zwężony i zaokrąglony. Tylne nogi -  długie i mocne, umożliwiają żabie wodnej wykonywanie dalekich skoków oraz szybkie i zwinne poruszanie się w wodzie - jest ono ułatwione również przez dobrze rozwinięte błony pływne. Oczy żaby wodnej są wyłupiaste i stanowią najwyższe punkty głowy co pozwala żabie na wystawianie ponad powierzchnię wody jedynie oczu i nozdrzy. Skóra jest gładka i lśniąca, czasem lekko chropowata.

Ubarwienie żaby wodnej jest zmienne- zielone w najróżniejszych stopniach i odcieniach, zawsze występuje jednak jasnozielona pręga biegnąca wzdłuż grzbietu.
Samiec jest mniejszy i smuklejszy od samicy. 






























Żabę wodną spotkać można w niewielkich i płytkich zbiornikach wodnych jak: stawy rybne, zatoki jezior, rowy, po okresie godowym można ją spotkać na brzegach wolno płynących rzek i strumieni.

Pokarm żaby wodnej stanowią głównie owady latające, rzadziej drobna fauna wodna, żaba ta jest bardzo łapczywa i żarłoczna

Żaba wodna rozpoczyna życie aktywne pod koniec marca lub na początku kwietnia, okres godów przypada na początek maja. Łączenie się par następuje najczęściej wieczorem, jak u innych żab samica składa w wodzie skrzek, który ma formę dużych, nieforemnych bulw, kijanki są dość duże, ich rozwój i przeobrażenie następuje w czasie od 72 do 214 dni w zależności od pogody i innych warunków biologicznych. Na sen zimowy żaba wodna udaje się w październiku z nastaniem przymrozków, zimuje gromadnie zagrzebana w szlamie lub pod warstwą butwiejących roślin w nie zamarzających do dna zbiornikach wodnych.































Zasięg geograficzny żaby wodnej pokrywa się z zasięgiem pozostałych krajowych żab zielonych, występuje na terenie całego kraju, w górach do 520 m.n.p.m.

Jest to gatunek mający wielu naturalnych wrogów, lecz bardzo odporny na zanieczyszczenia i trudne warunki meteorologiczne, zamieszkuje nawet silnie zdegradowane zbiorniki w pobliżu ludzkich siedzib.

W Polsce jest objęta całkowita ochroną gatunkową!

Wymiary: Długość 6- 12 cm, masa 50- 110 g.






























Źródła: "Atlas Płazy i Gady Polski" Marian Mlynarski: Warszawa 1987.
             "Encyklopedia Przyrody: Gady i Płazy" Paweł Zalewski: Warszawa 2011.

19 maja 2013

CHRABĄSZCZ MAJOWY

(MELOLONTHA MELOLONTHA)































Chrząszcz z rodziny żukowatych, którego najczęściej możemy spotkać w maju lub czerwcu w locie lub żerującego na drzewach liściastych. Bardzo podobny do chrząszcza kasztanowca, najwidoczniejszą różnicą jest występowanie u chrabąszcza majowego zwężonego w wąski igłowaty wyrostek odwłoku.
Śródpiersie jest połyskliwie czarne, pokrywy o połysku laku są przeważnie jasnobrązowe lub brunatne, jednak gama odcieni może być zróżnicowana. Samiec ma buławkę czułkową zlożoną z 7 blaszkowato rozłożonych członów,  samica z 5 krótszych, spód odwłoka z dobrze widocznym białym kilem na czarnym tle. Postacie dorosłe owada pojawiają się od końca kwietnia do początku czerwca.































Chrabąszcza Majowego można spotkać wszędzie tam gdzie ma dostęp do pożywienia a więc na łąkach, w ogrodach, na polach uprawnych, w parkach, w lasach liściastych i mieszanych.

Chrabąszcz żywi się liśćmi różnych drzew liściastych (drzewa owocowe, wierzby, brzozy, buki, dęby i inne), a jego larwy są typowymi polifagami -  żerują na korzeniach roślin zielnych, krzewów i drzew; mogą uszkadzać system korzeniowy młodych roślin, w burakach i bulwach ziemniaka wygryzają dziury; z punktu widzenia człowieka są szkodnikami szkółek, upraw oraz trawników. Najmniej szkodliwe są larwy w pierwszym i drugim stadium L1 i L2 (pierwsza i druga wylinka), żywią się głównie butwiejącymi resztkami roślinnymi i korzeniami, dopiero w ostatnim stadium L3 (trzecia wylinka) podgryzają żywe rośliny.

Pod koniec XIX w. i do lat 20- stych chrabąszcz majowy był bardzo pospolity i pojawiał się masowo ogołacając z liści lasy liściaste i sady owocowe. Później nastąpił znaczny spadek jego liczebności i obecnie jest niemal wszędzie rzadkim chrząszczem.


Chrabąszcz Majowy jesienią przeobraża się z poczwarki w postać dorosłą, która przez zimę pozostaje w komorze poczwarkowej. Wiosna chrząszcze wydobywają się z ziemi- wszystkie w tym samym terminie. Gromadzą się na młodych pędach drzew liściastych i już po pierwszym posiłku zaczynają kopulować. Zapłodniona samica składa jaja pod ziemią, w pobliżu drzew, w wydrążonym przez siebie korytarzu na głębokości 10-15cm, po 15-20 jaj w złożu. Samice zamierają w czerwcu po złożeniu około 80 jaj. Po 3 tygodniach wylęgają się larwy. Larwy, zwane pędrakami, rozwijają się zwykle 3 lata i co roku dwukrotnie linieją. W trzecim roku, pod koniec lata, pędraki przepoczwarczają się, a w październiku ponownie wylęgają się dorosłe chrząszcze.

Źródła: "Owady" Helgard Reichholf-Riehm; Warszawa 1997.

13 maja 2013

MNISZEK LEKARSKI

MNISZEK; MNISZEK POSPOLITY, LECZ NIE MLECZ!

(TARAXACUM OFFICINALE)


Wszystkie trawniki, skwery, pasy zieleni przy drogach pełne są obecnie żółto kwitnących mniszków lekarskich. Mimo swojego uroku Mniszek lekarski uważany jest za chwast i tępiony w parkach i ogrodach.

Mniszek lekarski w wielu regionach kraju posiada wiele nazw potocznych: mleczaj, brodawnik (na Podlasiu), wole oczy (na Pomorzu), mlycz (na Śląsku), dmuchawiec, męska stałość, najczęściej używana jest jednak nieprawidłowa nazwa "mlecz" - mlecz jest w rzeczywistości innym gatunkiem rośliny o podobnych lecz mniejszych kwiatach.

Mniszek lekarski jest rośliną trwałą należącą do rodziny astrowatych.

























Mniszek lekarski występuje na trawnikach, przydrożach i łąkach, jest to roślina światłolubna i azotolubna, hemikryptofit. W górach występuje po regiel dolny.

Liście mniszka

są długie, głęboko wcinane, zebrane w rozetę, przez środek liścia biegnie główna żyła mleczna z mlecznym sokiem.

Korzeń długi, rozgałęziający się i mięsisty, z zewnątrz brunatny, wewnątrz biały.

Kwiaty mniszka lekarskiego

są jaskrawo żółte, osadzone w koszyczku, wyrastającym na sztywnej łodydze.

Łodyga to pusty w środku głąbik, początkowo wełniście owłosiony, później gładki, zielony lub jasno brązowy. Osiąga wysokość 10–20 cm, czasem nawet do 50 cm.

Po przekwitnięciu kwiatów pozostają owocki opatrzone puchem, łatwo odrywające się od rośliny, przenoszone z wiatrem. Całość owocostanu stanowi puszysta kulę.

Po zdmuchnięciu wszystkich owocków z koszyczka pozostaje naga główka przypominająca ogoloną głowę mnicha - stąd nazwa Mniszek.


Mniszek lekarski jest rośliną leczniczą, surowiec zielarski stanowią liście - zbierane w końcu lata lub jesienią, zbiera się rośliny duże, o korzeniach grubszych od ołówka, po wypłukaniu i pokrojeniu, korzenie suszy się, kwiaty - zbierane i gotowane na wywar, po dodaniu dużej ilości cukru tworzą syrop, tzw. miodek majowy.

Występujace w Mniszku Lekarskim substancje wykazują działanie żółciopędne, przeczyszczające, nieznacznie moczopędne, pobudzające apetyt, obniżają poziom cholesterolu, pomagają w leczeniu miażdżycy, początków cukrzycy, otyłości, reumatyzmu, Mniszek zalecany jest również przy chorobach skóry.

Młode, świeże liście mniszka często używane są jako składnik sałatki wiosennej.


Źródła:    "Zioła i ich stosowanie"  Barbara Kuźnicka, Maria Dziak, Warszawa 1987.

12 maja 2013

RAPORT Z BUDKI MODRASZEK, JAJKA SIKOREK


































Jak już informowałem TUTAJ jedną z zainstalowanych przeze mnie budek lęgowych zasiedliły Sikory Modraszki, zbudowały piękne gniazdko a podczas ostatniej kontroli okazało się, że samiczka złożyła 12 ślicznych, malutkich jajeczek, musiała je składać przez około tydzień.

Przez chwile miałem obawy, że ze złożenia jajek  nic nie będzie bo w ciągu kilku ostatnich cieplejszych dni Sikorki jedynie na chwilkę wchodziły do budki i odlatywały i to tylko po kilka razy dzienne, okazało się, że przy temperaturze powietrza powyżej 23 st. Sikorki nie siedzą na jajkach.

Dopiero wczoraj, kiedy się ochłodziło zaobserwowałem, że w środku cały czas jedno z rodziców siedzi na jajkach a drugie przynosi pożywienie.






























Samczyk wysiadujący jajka.

Teraz z niecierpliwością będę czekał na początek wylegania się, które może rozpocząć się najwcześniej za tydzień. Trzymajmy więc kciuki za dzielna i płodna parkę Modraszek!!



10 maja 2013

BOCIAN BIAŁY, BOCIANIE GNIAZDO

(CIGONIA CIGONIA)






























Bocian, Bocian! Wszystkim nam znany i przez wszystkich chyba lubiany bociek, jest dużym ptakiem brodzącym z rodziny bocianowatych.

Bociany występują często w okolicach siedlisk ludzkich, najchętniej w okolicach bagnistych i podmokłych, w krajobrazie rolniczym, niegdyś bociany występowały głównie w dolinach rzek i w okolicach gęstych lasów. Lubi rozproszone drzewa, na których może gniazdować lub nocować. Bociany występują głównie na nizinach, rzadko na wyżynach (maksymalnie do 3500 m n.p.m. na Kaukazie). Unika terenów zimnych, o częstych opadach atmosferycznych, obszarów wysoko położonych i o gęstej roślinności (np. trzcinowisk i gęstych lasów).

W Polsce występuje na całym niżu, ogólną liczbę par lęgowych szacuje się na 40 tys. Najczęściej występuje w okolicach Suwałk, Olsztyna, na Podlasiu i Lubelszczyźnie.

Bociany z zimowisk przylatują do Polski od początku kwietnia do pierwszych dni maja.
Bocian biały legnie się na otwartych gruntach rolnych, z dostępem do terenów podmokłych, budując duże gniazdo, zwykle z gałęzi na drzewach, na budynkach lub na specjalnie przygotowanych przez człowieka platformach. Każde gniazdo ma od 1 do 2 m głębokości, od 0,8 do 1,5 m średnicy i waży od 60 do 250 kg. Gniazda są budowane w luźnych koloniach. Jako, że bociany uważane są za dobrą wróżbę, i nie są prześladowane przez człowieka, często gniazduje blisko ludzkich siedzib. Jedno gniazdo jest zazwyczaj wykorzystywane rok po roku, zwłaszcza przez starszych samców. Samce powracają na początku sezonu i wybierają gniazdo. Większe gniazda oznaczają większą szansą na dużą liczbę w pełni opierzonych młodych, stąd te gniazda są bardziej poszukiwane. Zmiana gniazda jest często związana jest ze zmianą w parze rodziców i niepowodzeniem w odchowaniu młodych w poprzednim sezonie lęgowym; młode ptaki wykazują większą tendencję do zmiany obszaru lęgowego.






























Bocianie gniazdo jest duże, koliste z warstwowo ułożonych gałęzi, poprzetykanych skośnie witkami. Wyściółka dość obfita ze słomy, torfu, łajna,trawy,słomy lub peżu, niekiedy z dodatkiem papieru lub szmat, zbieranych z pól i ludzkich wysypisk. Średnica zewnętrzna 1,0–1,5 m; wysokość 0,5–1,5 m. Buduje je zarówno samiec, jak i samica.

Kilka gatunków ptaków często gniazduje w dużych gniazdach bocianów białych. Do regularnie zajmujących je gatunków należą: wróbel zwyczajny mazurek i szpak; rzadziej zajmują: pustułka, pójdźka, kraska, pliszka siwa, kopciuszek, kawka.

Bocianie gniazda często zakładane są przez ptaki na specjalnie przygotowanych do tego przez ludzi platformach, mogą być one konstrukcji stalowej z podłogą z desek, może stanowić ją również paleta, która da dodatkowe miejsca na gniazda dla mniejszych ptaków, czasem nawet dziuplaków.

 W kwietniu lub czerwcu samica bociana składa najczęściej 4 jaja (czasem 1-7), które są białe, lekko przybrudzone, bardzo mało wydłużone, raczej pękate o tępym węższym biegunie. Średnie wymiary 72x54 mm. Jaja wysiadywane są 33 dni a przychówek opuszcza gniazdo po 2-ch miesiącach, w wieku 70 dni są już prawie samodzielne, lecz dojrzałość płciową uzyskują dopiero po 2–7 latach. Opieką nad potomstwem zajmują się oboje rodzice, którzy nie tylko karmią pisklęta, ale i osłaniają je swymi skrzydłami przed słońcem lub deszczem oraz opryskują wodą w upalne dni. Ptaki młodociane mają czarny dziób (przechodzący z czasem w jasnoczerwony) i brązowoszare nogi.


Bocian biały nie jest gatunkiem globalnie zagrożonym wyginięciem, chociaż od stu lat znacznie zmniejszył swą liczebność w wielu obszarach północnej i zachodniej Europy. Spadek liczebności bociana białego wskutek industrializacji i zmian w rolnictwie (głównie przez osuszanie bagien i przekształcanie łąk w uprawy, m.in. kukurydzy) rozpoczął się w XIX wieku: ostatni dziki osobnik w Belgii odnotowano w roku 1895, w Szwecji w 1955 roku, w Szwajcarii w 1950 r., a w Holandii w 1991 roku. Jednak gatunek ten został reintrodukowany w wielu regionach.

Wymiary: długość ciała 80 cm, rozpiętość skrzydeł 200 cm, waga 3000- 4000 g.

Źródła: "Ptaki Polski" Jan Sokołowski; Warszawa 1988.
             "Atlas Ptaków" Marcin Karetta; Bielsko-Biała 2010.

9 maja 2013

ŚLIMAK WINNICZEK

(HELIX POMATIA)






























Winniczek jest największym oskorupionym ślimakiem lądowym Europy, średnica muszli dorosłych osobników to 40 - 55 mm.

Występuje w południowo-wschodniej i centralnej Europie. W Polsce pospolity niemal na całym niżu oraz pogórzu, w górach rzadszy, dochodzi tylko do regla dolnego. Dawniej występował jedynie na południu Polski, później został jednak rozprzestrzeniony w innych częściach kraju przez zakonników, którzy hodowali go w przyklasztornych ogrodach. Hodowla wymagała dużej cierpliwości gdyż dopiero w 3 -cim roku życia ślimaki te dojrzewają płciowo i osiągają największe rozmiary.






























Winniczek występuje pospolicie w lasach, zaroślach, parkach i ogrodach obszarów nizinnych i pogórza Polski, niektórych rejonach, z powodu nadmiernego eksportu, stał się gatunkiem rzadkim. Na terenie Polski jest objęty ochroną częściową.

Muszla winniczka ma kształt kulisto- stożkowaty, jej barwa jest jasno- brązowa, bezowa lub prawie biała, z niewyraźnymi ciemniejszymi paskami. Skrętka jest niska, obszerny otwór otoczony jest żółtawo- białą wargą.

Winniczek żywi się świeżymi liśćmi, stąd często uważany za szkodnika ogrodów. Zimuje w ściółce, ukryty pod roślinnością.

W okresie rozrodu składa w ziemi kilkadziesiąt stosunkowo dużych jaj - średnicy ok 6 mm. Jaja zamknięte sa w wapiennych osłonkach podobnie jak u ptaków.

Obecnie winniczki hodowane są w specjalistycznych fermach.






























Źródła:  " Ślimaki i Małże Polski"  Rafał Wasowski, Aleksander Penkowski, Warszawa 2003.