9 listopada 2013

SZMACIAK GAŁĘZISTY, SIEDZUŃ SOSNOWY - GRZYB SZMATA, GRZYB GĄBKA

(SPARRASIS CRISPA)

 Szmaciak gałęzisty jest bardzo charakterystycznym i ciekawie wyglądajacym grzybem, wygląda jak zwinięta szmata bądź gąbka wyrzucona w zarośla badź pod pień drzewa. W związku ze swoim nietypowym jak na grzyba wyglądem szmaciak w wielu regionach ma różne nazwy regionalne, są to np: siedzuń sosnowy, kozia broda, leśny kalafior, baranie rogi, baran, kwoka, sorokop, strzępulec czy orysz.

Owocnik może przyjmować bardzo różne nieregularne kształty, jego średnica to 6- 30 cm a wysokość 5- 20 cm. 
Z grubego, czarniawego podziemnego trzonu wyrastają blaszkowato spłaszczone gałązki, mające po obu stronach hymenium. Płatki są mocno pofałdowane, z ząbkami na brzegach, dzięki czemu swoim wyglądem przypomina kalafior. U młodych okazów owocnik jest białawy, później żółtawy, kremowy, ochrowy lub żółtobrązowy.

 Szmaciak gałęzisty ma miąższ białawy, elastyczny o przyjemnym grzybowym zapachu i smaku.

Siedzuń jest grzybem jadalnym, Do niedawna był zbierany i wykorzystywany do zup, smażenia i suszenia. Jest bardzo kruchy, przez co źle znosił transport. 

Grzyb podlega w Polsce całkowitej ochronie i zbierać go nie wolno. 

Szmaciaka gałęzistego spotkać można od sierpnia do października w lasach zwykle na korzeniach starych okazów sosny, zdarza się, ze szmaciaki wyrastają po kilku latach na ściętych pniach sosnowych.
Owocniki wyrastają u podstawy pnia. W ciągu roku wyrasta jeden owocnik. Na zaatakowanym drzewie owocniki pojawiają się również w następnych latach, nie w każdym roku, ale od czasu do czasu. W Polsce nie jest zbyt częsty.

 Źródła: "Grzyby znane i mniej znane" Aurel Dermek; Warszawa 1988.

11 komentarzy:

  1. W wielu już atlasach nie jest przypisany do grzybów jadalnych ze względu na ochronę gatunkową. I bardzo dobrze. Nie powinno się się tak podpisywać grzybów chronionych w poradnikach i atlasach. Super to drugie zdjecie! W moich okolicach sosny mało, dlatego w tym roku udało mi się tylko raz go spotkać.

    OdpowiedzUsuń
  2. Znalzłem go w paru miejscach, faktycznie ładny.

    Co do jadalności - jeśli grzyb nie jest trujący i niejadalny to jak go oznaczyć?

    OdpowiedzUsuń
  3. Wtedy jest to grzyb jadalny o niskiej wartości smakowej bądź odżywczej.

    OdpowiedzUsuń
  4. Kilka okazów w tym roku spotkałem :)
    Mi się on z mózgiem kojarzy ;)

    OdpowiedzUsuń
  5. Miałem okazję natknąć się na tego grzyba jakieś 3-4 lata temu. Niezapomniany widok: dość intensywny pomarańczowy kolor na ciemnym pniaku.

    OdpowiedzUsuń
  6. Szmaciak jest jak najbardziej grzybem jadalnym i od 2014 roku zniesiony z listy grzybów chronuionych. Ponoć można go nawet suszyć, chociaż osobiście tego nie praktykowałam natomiast ala flaczki sa z niego rewelacyjne lepsze niż z boczniaka.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Faktycznie chroniony do 2014 roku i dobrze .Bo teraz spotykany częsciej.Ma lekko orzechowy smak.Smazy się na masełku.Ale oczyszczane kłopotliwe.Nie atrakcyjny na talerzu.Gościowi bym nie podała

      Usuń
  7. Właśnie dziś spotkałam tego grzyba w lesie. Był tak niespotykany, że wieczorem chciałam się o nim dowiedzieć wiecej. Dziękuję za informacje. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  8. Dla tych którzy potrzebują takiej informacji. Do października 2014 r. podlegał ochronie prawnej, w nowej ustawie o ochronie grzybów nie podlega już ochronie.

    OdpowiedzUsuń
  9. Właśnie wczoraj odkryłam go w ogrodzie na pniu. Zadziwił mnie bardzo i trafiłam właśnie na to forum:)) Według mnie wygląda dość strasznie, na wygląd niesmaczny;) rzeczywiście z mózgiem kojarzy się.

    OdpowiedzUsuń