15 stycznia 2014

WIEWIÓRKOWY PARK W ŁODZI

W Łodzi, na dzielnicy Widzew, na skraju wielkiego blokowiska jakim jest osiedle Widzew- Wschód znajduje się nieduży park. Park ten chyba niema żadnej nazwy- jest to po prostu oszczędzony od zabudowy wycinek osiedla, jest tam kilka alejek, ławki, park kończy się na ogródkach działkowych.
To skupisko zieleni- głównie drzew liściastych (dęby, klony, jesiony) nie było by niczym nadzwyczajnym gdyby nie jego mieszkańcy.
Parczek ten zamieszkuje ogromna- na prawdę nie przesadzam, ogromna ilość wiewiórek. Idąc żwirową alejką, gdzie tylko się nie spojrzy można być pewnym, że zauważy się wiewiórkę.

 Rudym gryzoniom żyje się tam bardzo dostatnio- nie dość, że mają w bród żołędzi to spacerowicze przynoszą im spore ilości orzechów. Wiewiórki gdy tylko usłyszą stukanie orzecha o orzech natychmiast podbiegają do osoby chcącej je poczęstować. Gdy stukając orzechami przykucnie się kilka metrów od alejki można odnieść dziwne wrażenie, że jest się otoczonym i obserwowanym.


Mimo, że wiewiórki przyzwyczajone są do towarzystwa ludzi, są nieufne, krążą, podchodzą coraz bliżej i odskakują, jednak czasem udaje się zwabić delikwenta, który weźmie przysmak prosto z ręki. Mi udało się nawet pogłaskać jedną wiewiórkę gdy ta próbowała wyrwać mi z reki orzecha włoskiego.

Obserwowanie wiewiórek w takiej ilości jest naprawdę wielką frajdą, zapraszam więc do parku "Wiewiórkowego" do Łodzi. :)

A więcej o tym gatunku TUTAJ.


8 stycznia 2014

SKALNICA GRONKOWA - roślina "pocąca" się węglanem wapnia.

(SAXIFRAGA AIZOON)

Skalnica Gronkowa jest rośliną górską należącą do rodziny skalnicowatych, często mylona jest jednak z rojnikiem górskim  bądź rojnikiem pospolitym, które wyglądają podobnie i występują w podobnych warunkach.

Skalnicę gronkową najczęściej spotkać można w górach, gdzie wyrasta ze szczelin skalnych bądź rośnie na rumowiskach czy żwirze, na niżu spotyka się ją tylko w paśmie Wieluńsko- Krakowskim gdzie jest reliktem lodowcowym, jej właściwa kraina to Karpaty z Tatrami i Pieninami oraz wschodnia część Sudetów. Skalnica gronkowa wybiera głównie podłoże wapienne ale dość często można ją zobaczyć rosnącą na granicie. Rośnie na stokach silnie nasłonecznionych, suchych.

Roślina ta tworzy gęste darnie złożone z różyczek liściowych i krótkich płonnych, ulistnionych łodyżek z pomiędzy, których pod koniec czerwca pionowo wyrasta łodyga kwiatostanowa.


Liście skalnicy gronkowej są grube, sinawo- zielonej barwy, długości 1-5 cm, owalne i wydłużone, o drobno piłkowanych brzegach i orzęsionej nasadzie. Szczyt liści tępy, lub zaostrzony.

Na górnej stronie liści występują charakterystyczne, małe dołeczki, tzw. wypotniki, przez które roślina wydala nadmiar przyswojonego z podłoża węglanu wapnia. Wytrącający się z wody węglan wapnia osadza się w postaci drobnych płytek. Największe skupienie tych płytek znajduje się wokół brzegów liści, nadając im białą barwę (ostatnie zdjęcie). Liście na łodydze kwiatostanowej są mniejsze od liści przyziemnej różyczki i bardziej wydłużone. Ustawione są naprzemianlegle, rzadko.

Kwiaty zebrane w wiechę lub podbaldach na szczycie łodyżki kwiatostanowej. Wyrastają na długich szypułkach. Ich nagi kielich składa się z 5 jajowatych działek zielonej barwy, korona z 5 białych płatków 2-3 krotnie większych od działek kielicha, nakrapianych drobniutko czerwonymi plamkami. Wewnątrz okwiatu 10 pręcików i jeden słupek z dwoma szyjkami. Średnica korony wynosi ok. 1 cm. Zapylenia kwiatów dokonują muchy.

Owoce Skalnicy gronkowej stanowią mieszki zawierające bardzo lekkie nasiona, które wysypują się przy drobnych nawet drganiach lub podczas wiatru. Nasiona dojrzewają we wrześniu.

Skalnica rozmnaża się też wegetatywnie przez różyczki liściowe na krótszych i dłuższych rozłogach, które odrywają się i przenoszone są przez wiatr, wodę i zwierzęta.

Podobnie jak rojniki Skalnica gronkowa jest wytrzymała na długie okresy suszy, magazynuje bowiem zapasy wody w swych liściach.


  Źródła:  " Rośliny tatrzańskie"  Zofia Radwańska- Paryska  Warszawa 1988.

2 stycznia 2014

WRÓBEL, WRÓBEL SAMIEC, WRÓBEL SAMICA, WRÓBEL ZWYCZAJNY, WRÓBEL DOMOWY

(PASSER DOMESTICUS)


Wróble fotografuję bardzo często jednak dopiero dzisiaj, we Wrocławiu, przy pięknej Noworocznej pogodzie udało mi się zrobić kilka, z których jestem na tyle zadowolony, żeby wstawić je na Przyrodniczka.

Oprócz fotografowania bardzo dużą przyjemność sprawia obserwowanie tych ruchliwych i bardzo sprytnych, małych ptaszków.

Mimo zmniejszającej się liczebności wróbli, są to nadal ptaki często spotykane i towarzyszące człowiekowi w miastach. Niestety remonty budynków i zaślepianie otworów pod okapami dachów, usuwanie pęknięć i wyłomów murów, ograniczanie dostępu na poddasza czy stosowanie blachy dachowej zamiast dachówki ceramicznej zabiera tym sympatycznym mieszkańcom miast miejsca do wyprowadzania lęgów.


Wróble maja krępą budowę ciała, charakterystyczny jest mocny i krótki dziób przystosowany do rozdrabniania ziaren i pestek.
Dorosły samiec wróbla ma szarą czapeczkę, brązowy kark i czarne gardło przechodzące w ciemna plamę na piersi. Policzek jasnoszary a brzuch i kuper nieco tylko ciemniejsze. Wierzch ciała wraz ze skrzydłami jest brązowy z licznymi ciemniejszymi plamami, na skrzydle dobrze widoczne jest białe lusterko. Samiczki wróbla są o wiele mniej kontrastowo ubarwione- całe upierzenie ma kolor jasno- brązowy, spód ciała jest popielaty, tylko lotki są ciemniejsze.

Wróbel domowy występuje wszędzie tam gdzie człowiek, najprowdopodobniej wywodzi się z półwyspu arabskiego i wraz z ludźmi rozprzestrzenił się po całym świecie- został introdukowany w Amerykach, Afryce Południowej i Australii, na całym świecie wyróżnia się kilkanaście podgatunków tego ptaka, które cechują drobne różnice w ubarwieniu.

W górach wróble zamieszkują osady ludzkie do 1000 m.n.p.m.

Swoje gniazdo wróbel lokalizuje zawsze powyżej 2,5 metra nad ziemią, w dziuplach, zakamarkach budynków a także na gałęziach, ma ono postać obfitego pęku materiałów: korzonków, źdźbeł, piór, szmatek, kawałków foli.
Od kwietnia do sierpnia składa od 4-6 białych zmiennie nakrapianych szarymi bądź brązowymi plamkami jaj. Jaja wysiadywane są 13- 14 dni, po wykluciu młode opuszczają gniazdo po 17 dniach.


Jeśli chodzi o pożywienie to wróble nie są ptakami wybrednymi, zjadają wszelkiego rodzaju nasiona i owoce, okruchy i odpadki, w lecie chętnie zjadają owady. Najbardziej jednak lubią ziarna zbóż i coraz trudniejszy dla nich dostęp do tego źródła pożywienia powoduje spadek liczebności wróbli na wsiach.

Wróble tworzą stałe pary na wiele lat, a co sezon mogą wyprowadzać do trzech lęgów, jednak w każdym kolejnym jest mniejsza ilość jaj. Pisklęta po wylocie z gniazda są karmione jeszcze przez 2 tygodnie, głównie przez samca. Samica często w tym czasie wysiaduje już kolejny lęg.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową.


 Źródła: "Ptaki Polski" Jan Sokołowski; Warszawa 1988.
              "Atlas Ptaków" Marcin Karetta; Bielsko-Biała 2010.