29 maja 2014

GADZIOGŁÓWKA

GADZIOGŁÓWKA ZWYCZAJNA, GADZIOGŁÓWKA POSPOLITA

(GOMPHUS VULGATISSIMUS)

Gadziogłówka zwyczajna to gatunek ważki różnoskrzydłej z rodziny gadziogłówkowatych. Prawidłowe rozpoznanie tej ważki w warunkach polowych nie jest łatwe, ponieważ w Europie żyje wiele podobnych do niej gatunków. W Polsce spośród gadziogłówek, gadziogłówka zwyczajna jest najczęściej spotykana, najbardziej podobna do niej jest gadziogłówka żółtonoga, która łatwa jest do odróżnienia po różnicy w kolorze nóg.

Gadziogłówka zwyczajna - wygląd

Skrzydła gadziogłówki są przejrzyste, czarno użyłkowane, na końcach obu par skrzydeł, przy przednich krawędziach znajdują się czarne plamki. Koniec odwłoku jest rozszerzony. Charakterystyczne dla gadziogłówkowatych (Gomphidae) są szeroko rozstawione oczy i żółto-czarne ciało ze skomplikowanym rysunkiem. Tył głowy tej ważki jest czarny. Ubarwienie żółto-czarne charakterystyczne jest dla młodych osobników, u starszych żółty kolor lekko zielenieje, przybywa czerni. Sam ca łatwo odróżnić od samicy po wyraźnym zwężeniu odwłoka przed jego szerokim zakończeniem- u samicy odwłok jest prosty i rozszerzony na końcu.


Występowanie gadziogłówki

Ważka ta występuje praktycznie w całej Europie z wyjątkiem części północnej, spotkać ją można również w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie.

Gadziogłówkę zwyczajną spotkać można przy zachowujących naturalny charakter zbiornikach i ciekach wodnych, zwłaszcza w okolicach terenów leśnych, wazka ta często odlatuje na duże odległości od wody. 

Z powodu zanieczyszczeń wód obecnie gadziogłówka jest w dużym stopniu zagrożona. Tylko lokalnie, w miejscach bardzo czystych występuje ona licznie.

Co je gadziogłówka zwyczajna?

Zarówno larwy jak i dorosłe gadziogłówki wiodą drapieżniczy tryb życia, przy czym nierzadko zdarza się, że łowią również inne, mniejsze ważki, jak na przykład łatki. Fruwając pośród gałęzi oraz zarośli gadziogłówki polują na różne, latające owady, zwłaszcza muchówki oraz drobne motyle.

 Tryb życia i rozmnażanie gadziogłówki

Gadziogłówka zwyczajna lata od początku maja do końca lipca. Poszczególne osobniki tej wazki rzadko kiedy żyją dłużej niż cztery tygodnie. W locie i podczas odpoczynku na gałązce lub na leżącym w wodzie kamieniu gadziogłówka sprawia sprawia wrażenie ociężałej i niezgrabnej, ale w razie zagrożenia potrafi błyskawicznie uciec.

W celu złożenia jaj samica siada tuż przy brzegu  i wytłacza z uniesionego odwłoku dużą ilość jaj, które pozostają do niego przyklejone. Samica, z przyklejonymi do odwłoka jajami, rozpoczyna lot na wysokości 20- 30 cm nad lustrem wody. Od czasu do czasu obniża lot i dotyka tafli końcem odwłoka, wtedy pojedyncze jajeczka spadają do wody i osiadają na dnie. Larwy preferują dno muliste, w którym chętnie się zagrzebują. Zanim zakończą rozwój larwy zimują 3 lub 4 razy.

Każda samica składa do 500 jajeczek, w związku z tym zbiornik wodny musi być bardzo zasobny w odpowiedni pokarm aby większość z nich mogła zakończyć swój rozwój.

Wymiary Gadziogłówki zwyczajnej

Długość- do 5 cm, rozpiętość skrzydeł do 7 cm.

Źródła: "Owady" Helgard Reichholf-Riehm; Warszawa 1997.

1 komentarz: